میدان نقش جهان اصفهان

چکیده

میدان امام یا نقش جهان که در سال ۱۳۱۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد، در اردیبهشت ۱۳۵۸ نیز به عنوان نخستین اثر ایرانی بود که به‌عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسید. این بنای بزرگ در زمان خود یک شاهکار معماری محسوب می‌شد که در هیچ نقطه‌ای از جهان مانند آن وجود […]

میدان امام یا نقش جهان که در سال ۱۳۱۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد، در اردیبهشت ۱۳۵۸ نیز به عنوان نخستین اثر ایرانی بود که به‌عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسید. این بنای بزرگ در زمان خود یک شاهکار معماری محسوب می‌شد که در هیچ نقطه‌ای از جهان مانند آن وجود نداشت.

پیش از آن‌که شهر اصفهان به پایتخت صفویان تبدیل شود در محل آن باغی گسترده و وسیع به نام نقش جهان وجود داشت و در زمان سلجوقیان نیز بخشی از میدان فعلی به نام میدان کوشک وجود داشت اما در دوران شاه عباس اول بود که با گسترش میدان نقش جهان بنای امروزی آن شکل گرفت. استاد محمدرضا و استاد علی‌اکبر اصفهانی، نام دو تن از معمارانی هستند که میدان را طرح‌ریزی نموده و آن را به شکل فعلی بنا نهاده‌اند. نام این دو معمار بر سردر بناهای پیرامونی میدان به چشم می‌خورد.

با خرید تور اصفهان از آژانس خدمات مسافرتی ندا بال آسمان و سفر به این شهر دیدنی می‌توانید این میدان بزرگ را که محل برگزاری جشن‌ها و مراسم‌های ویژه شاه عباس اول و جانشینان وی بود؛ مشاهده نمایید. مراسماتی مانند رژه قشون، بازی چوگان، برگزاری آئین‌ها و جشن‌ها و نمایش‌های مختلف.

میدان نقش جهان اصفهان

بناهای اطراف میدان نقش جهان

دور تا دور این میدان بزرگ اماکن بسیاری وجود دارد که شما ضمن بازدید از این میدان شکوه‌مند می‌توانید آن‌ها را نیز مشاهده نمایید.

مسجد شیخ لطف الله

این بنا به دستور شاه عباس اول ساخته شد و به عنوان مسجد اختصاصی او به کار می‌رفت. این بنا برای قدردانی از پدرزن شاه عباس به نام وی نام‌گذاری شد. این بنا که در ضلع شرقی میدان امام قرار دارد در دوره قاجار به شدت تخریب شد اما رضا شاه اقدام به بازسازی آن نمود. تفاوت این بنا با سایر مساجد دوره صفوی این است که مسجد شیخ لطف‌الله دارای صحن نیست و مناره نیز ندارد.

میدان نقش جهان اصفهان

مسجد شاه

مسجد شاه یا مسجد جامع عباسی مهم‌ترین مسجد ساخته شده در دوره صفویه است. معماری بسیار زیبا و کتیبه‌ها و خوش‌نویسی‌های آن به دست بزرگ‌ترین معماران آن زمان انجام گرفته است. ارتفاع گنبد آن ۵۲ متر است و همچنین مناره‌های اصلی نیز ارتفاعی ۴۸ متری دارند. از ویژگی‌های این مسجد کاشی‌کاری بسیار زیبا و هنرمندانه، رابطه معماری و بصری مسجد و مناره‌های چهارگانه آن با میدان، نابرابری محور میدان با قبله و تصحیح آن در دهلیزهای ورودی و بازتاب صدا در زیر گنبد مسجد است.

میدان نقش جهان اصفهان

کاخ عالی قاپو

کاخ عالی‌قاپو در ضلع غربی میدان نقش جهان قرار دارد. این میدان در ۶ طبقه احداث شده‌است که هر طبقه تزئینات هنری خاص خود را دارد. از ویژگی‌های این بنا می‌توان به وجود خاصیت واکنش صوت و صدا در محل ورودی، تالار پذیرایی بسیار زیبا، تالار اصلی موسیقی و ۵۳ اتاق به منظور استفاده جهت اتاق نشیمن، اتاق جلسه، دولت‌خانه و محل استقرار سفرا و میهمانان اشاره کرد. همچنین در پشت ساختمان عالی قاپو نیز پلکان مارپیجی وحود دارد که در گذشته برای اذان گفتن از آن بالا می‌رفتند.

گفته می‌شود شاه عباس به منظور قداست بخشیدن به این بنای زیبا یکی از درهای حرم امام علی را که با دری نو جایگزین شده به عنوان در ورودی استفاده کرده است.

میدان نقش جهان اصفهان

سردر قیصریه

سردر قیصریه بنایی است که در ورودی اصلی بازار بزرگ اصفهان قرار دارد. این بنا دارای سه طبقه بود که در طبقه سوم آن نقاره خانه وجود داشت اما طبقه سوم آن تخریب شده است و امروزه تنها دو طبقه از آن باقی مانده است. این سردر به بازار بزرگ اصفهان باز می‌شود و در گذشته راه اصلی بازار اصفهان بوده‌است. سردر قیصریه شامل چهار در فرعی، یک دروازهٔ اصلی و یک حوض بوده که حوض آن حدود دهه ۱۳۴۰ شمسی به باغچه تبدیل شد، ولی اکنون احیا شده‌است. بر بالای سردر، نقاشی‌هایی به قلم رضا عباسی به چشم می‌خورد. ناقوس دیر هرمز و ساعت موجود در قلعه پرتغالی‌های جزیره هرمز که پس از فتح آن جزیره به اصفهان آورده شد نیز در بالای این سردر نصب شد.

میدان نقش جهان اصفهان

علاوه بر این بناهای تاریخی ابنیه متفاوت دیگری نیز در این مکان وجود داشتند که به دلایل مختلف از جمله عدم استفاده و یا تخریب‌گری‌های قاجار از بین رفته‌اند.