معماری آرامگاه فردوسی چگونه است؟

پلان معماری آرامگاه فردوسی,سبک معماری آرامگاه فردوسی,معماری آرامگاه فردوسی

چکیده

فردوسی یکی از بزرگترین شاعران کشور ما به شمار می رود؛ در نتیجه بازدید از آرامگاه او می تواند ادای دینی برای زحمات این عارف بزرگ در راه زبان فارسی باشد. در این مطلب، این مسئله را بیشتر شح می دهیم.

معماری آرامگاه فردوسی بسیار شبیه به معماری آرامگاه کوروش است و از جمله جاذبه هایی است که در ایران طرفداران زیادی دارد. حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی، یکی از شاعران برجسته ایرانی است که معروفیت جهانی نیز دارد. شاهنامه یکی از شاهکارهای ادبیات فارسی، توسط این شاعر و عارف بزرگ نوشته شده است. این شاعر بزرگ در سال 329 هجری به دنیا آمد و در سال 411 هجری قمری نیز دار فانی را وداع گفت. آرامگاه این شاعر بزرگ، همان طوری که متوجه شده اید، در طوس خراسان قرار دارد. در این متن به بررسی معماری آرامگاه فردوسی شاعر بزرگ و نامی خواهیم پرداخت تا تمام تلاش خود را بکنید تا برای یک بار هم که شده در برنامه ریزی های تور مشهد خود از آرامگاه او بازدید بفرمایید.

آرامگاه فردوسی کجا قرار دارد؟

معماری مقبره فردوسی بسیار زیباست و یکی از دیدنی ترین مکان های تاریخی شهر مشهد به شمار می رود. سعی کنید اگر به شهر مشهد سفر کردید، بازدید از این مکان دیدنی و فرهنگی را از دست ندهید. آرامگاه فردوسی با شمال شرق مشهد، حدود 20 کیلومتر فاصله دارد.

پلان معماری آرامگاه فردوسی,سبک معماری آرامگاه فردوسی,معماری آرامگاه فردوسی,

در مسیری که از مشهد به سمت کلات نادری می رود، یک راه منشعب وجود دارد که با وارد شدن به این مسیر شما می توانید خود را به آرامگاه فردوسی برسانید. ضمنا روستای محل تولد وی به نام آن پاژ است، با آرامگاهش 28 کیلومتر فاصله دارد.

تاریخچه آرامگاه فردوسی

معماری آرامگاه فردوسی در گذر زمان تغییرات زیادی داشته است. نقل شده است زمانی که فردوسی از دنیا رفت، واعظ طبرستان او را در باغ خودش در شهر توس به خاک سپرد. برخی منابع اظهار می کنند که اولین آرامگاه فردوسی توسط سپهدار توس ساخته شده اما بعد از آن، عبیدالله خان ازبک، دستور داد تا آرامگاه او را تخریب کنند. مجددا در زمان صفویان، این آرامگاه ساخته و احداث شد. با روی کار آمدن رضاخان، کسانی که به امثال فردوسی علاقه فراوانی داشتند سعی کردند تا دولت را متقاعد کنند که آرامگاهی در خورد شان و شخصیت این شاعر بزرگ برای او ساخته شود. حتی ملک الشعرای بهار، چندین مقاله در این رابطه نوشت تا بتواند این امر را محقق کند.

دقیقا هم زمان و هم دوره با تلاش هایی که طرفداران ادبیات فارسی از خود نشان می دادند، شخصی به نام کیخسرو شاهرخ که یکی از نمایندگان زرتشت در مجلس بود، باغی به مساحت بیست و سه هزار متر مربع یافت که متعلق به شخصی به نام محمد علی قائم مقام التولیه بود. این شخص باغی را که در اختیار داشت به رضاخان تقدیم کرد. سپس فردی دیگری نیز هفت هزار متر از زمین های اطراف این باغ را نیز به رضاخان هدیه داد و مجموع مساحت باغ به سی هزار متر مربع افزایش پیدا کرد. از آن زمان یعنی در سال 1307 نیز ساخت آرامگاه فردوسی زیر نظر کیخسرو شروع شد.

پیشینه معماری آرامگاه فردوسی

معماری مقبره فردوسی و طراحی آن در ابتدا به یک فرد آلمانی که باستان شناس بود سپرده شد. اما طرح وی مورد قبول قرار نگرفت و معماری مقبره فردوسی را به شخص دیگری به نام آندره گدار واگذار شد. این فرد نیز طرحی آماده کرد و فرستاد اما تیمورتاش در نقشه ارسالی وی، تغییراتی ایجاد کرد و آن را ساخت. اما این طرح نیز در زمان اجرا با مشکلاتی مواجه شد و سقف ترک برداشت. با بروز این اتفاق، از طاهر زاده، برای طراحی دعوت کردند. طاهر زاده که در طراحی یک سقف پلکانی برای بنا در نظر گرفت و توانست نظر موافق بقیه را نیز جلب کند و طراح آرامگاه فردوسی در سال 1312 تصویب شد و عملیات ساخت آن شروع شد.

معماری آرامگاه فردوسی مشهد,معماری مقبره فردوسی,پلان معماری آرامگاه فردوسی,

در سنگ تراشی هایی که برای بنا در نظر گرفته شد، قسمت هایی از اشعار این شاعر بزرگ  با خط زیبای نستعلیق نوشته شد تا نام و یاد این شاعر بزرگ هم چنان حفظ شود. این بنای زیبا، در سال 1313 زمانی که جشن هزاره فردوسی برگزار شد، افتتاح و مورد بازدید علاقمندان قرار گرفت. یکی از مشکلاتی که این معماری آرامگاه فردوسی بعد از احداثش با آن مواجه شد، نفوذ آب و رطوبت به بنا بود و باعث شد که نشست کند و این مساله تعمیر و بازسازی آن را واجب کرد. در سال 1343 هوشنگ سیحون مسئولیت نظارت بر بازسازی معماری آرامگاه فردوسی مشهد را به عهده گرفت و موفق شد جان این ساختمان زیبا را حفظ کند.

بنای آرامگاه فردوسی چه خصوصیاتی دارد؟

معماری آرامگاه فردوسی مشهد، که آرامگاه کوروش در پاسارگاد را به یاد می آورد، دارای سه قسمت است:

داخلی ترین قسمت آرامگاه یک سنگ مرمر قرار دارد که طول آن یک متر و عرض آن یک متر و نیم است. این سنگ بر روی پایه ای از جنس مرمر قرار دارد و بر روی آن متنی در حوزه توصیف حکیم فردوسی با خط زیبایی نوشته شده است. دومین قسمت این بنا، یک تالاری مربع شکل از باز هم از جنس سنگ مرمر مزین شده با کاشی است. در گوشه های این تالار، چهار ستون با گچ بری های بسیار زیبایی قرار دارد. قسمت سوم این بنا، نیز از پلکانی تشکیل شده است که اشعار فردوسی بر روی آن کنده کاری شده است.

جذابیت های موجود در آرامگاه فردوسی

در آرامگاه فردوسی یک موزه و کتابخانه نیز وجود دارد. موزه مذکور، مساحتی حدود ششصد مترمربع دارد و اشیائی باستانی و قدیمی برای بازدید علاقمندان در آن وجود دارد. یکی از موارد قابل توجه در این موزه، تندیس حکیم فردوسی است که در آن قرار دارد. معماری آرامگاه فردوسی مشهد خود نیز از مواردی است که باعث جذابیت دو چندان این مکان شده است. نکته بسیار جالبی که در مورد مکانی که آرامگاه فردوسی در آن قرار دارد این است که در ضلع غربی آن، مزار شاعر شعر سپید، مهدی اخوان ثالث قرار دارد.